Solat Sunat Tahiyatul Masjid: Cara, Waktu dan Situasi Khutbah

Cara mengerjakan dua rakaat Tahiyatul Masjid

Masuk dengan tertib, cari ruang yang tidak mengganggu laluan dan berdiri menghadap kiblat. Berniat di dalam hati, bertakbir, membaca al-Fatihah dan surah atau ayat yang mudah, rukuk, sujud dan menyempurnakan rakaat kedua sebelum memberi salam. Tiada surah khusus yang diwajibkan untuk solat ini.

Tujuan praktikalnya ialah tidak terus duduk sebaik masuk masjid. Mufti Wilayah menjelaskan bahawa tuntutan Tahiyatul Masjid juga terhasil apabila seseorang menunaikan solat fardu atau solat sunat lain seperti rawatib. Anda tidak perlu mengulang satu lagi solat semata-mata untuk mendapatkan nama Tahiyatul Masjid.

Jika sudah duduk kerana terlupa atau tidak tahu, bangun dan tunaikan dua rakaat selagi jaraknya belum lama dan keadaan mengizinkan. Penjelasan Mufti Wilayah berasaskan peristiwa seorang sahabat yang diminta bangun untuk menunaikan dua rakaat selepas beliau duduk ketika khutbah.

Rujukan: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Mendirikan Solat Tahiyatul Masjid Sesudah Duduk Sebentar.

Jika azan sedang dilaungkan, nilai ruang sebelum iqamah

Apabila azan sedang dilaungkan dan masih ada masa, jawab azan dahulu, kemudian tunaikan Tahiyatul Masjid sebelum duduk. Jawapan e-Musykil Mufti Selangor menyatakan bahawa solat yang dilakukan ketika azan tetap sah, tetapi seseorang terlepas kelebihan menjawab azan jika terus bersolat tanpa keperluan.

Jika jarak antara azan dan iqamah sangat singkat, jangan melengahkan diri dengan bacaan panjang. Solat dua rakaat secara ringkas dan sempurna, atau tunaikan solat sunat qabliyah yang berkaitan; maksud Tahiyatul Masjid turut terhasil melalui solat sunat tersebut.

Jangan jadikan susunan ini perlumbaan. Utamakan saf, ruang orang lalu dan arahan petugas masjid. Anda tidak perlu berdiri di pintu untuk menunggu azan tamat jika keadaan itu menyekat jemaah lain.

Rujukan: Jabatan Mufti Negeri Selangor — Tahiyatul Masjid Ketika Azan Dilaungkan; Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Mendirikan Solat Tahiyatul Masjid Sesudah Duduk Sebentar.

Ketika khutbah Jumaat, tunaikan secara ringkas sebelum duduk

Bagi orang yang masuk ketika imam sedang berkhutbah Jumaat, Mufti Wilayah merumuskan bahawa dia disunatkan menunaikan Tahiyatul Masjid dua rakaat secara ringkas, kemudian duduk dan mendengar khutbah. Ringkas bermaksud mengehadkan bacaan kepada yang perlu sambil menyempurnakan rukun solat, bukan melakukan pergerakan secara tergesa-gesa.

Pengecualiannya ialah apabila khutbah hampir selesai dan anda kuat menjangka solat Jumaat akan didirikan sehingga takbiratul ihram bersama imam mungkin terlepas. Dalam keadaan itu, Mufti Wilayah menyarankan supaya tidak memulakan solat sunat dan berdiri menunggu solat Jumaat didirikan.

Jangan berbual atau mengurus perkara lain selepas selesai dua rakaat. Duduk, senyapkan telefon dan beri perhatian kepada khutbah. Fokus artikel ini ialah tindakan orang yang baru masuk; orang yang sudah lama berada di masjid tidak perlu bangun melakukan Tahiyatul Masjid kerana khutbah bermula.

Rujukan: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Solat Sunat Tahiyat al-Masjid Ketika Khutbah Jumaat.

Apabila iqamah bermula, dahulukan solat fardu berjemaah

Jika iqamah sudah dilaungkan sebelum anda mula, jangan mulakan Tahiyatul Masjid. Bersedia dan masuk ke dalam saf. Mufti Wilayah merujuk hadis Sahih Muslim bahawa selepas iqamah, tiada solat melainkan solat fardu.

Jika anda sedang menunaikan solat sunat ketika iqamah bermula, panduan Mufti Wilayah membezakan keadaan. Sempurnakan secara ringkas jika tidak bimbang terlepas jemaah; jika akan terlepas solat berjemaah, tamatkan solat sunat dengan salam. Bagi solat Jumaat, jika meneruskan solat sunat menyebabkan jemaah Jumaat terlepas, solat sunat itu perlu diputuskan.

Jika imam telah memulakan solat fardu, terus sertai jemaah. Jangan cuba menghabiskan dua rakaat sendiri di belakang saf dengan sangkaan Tahiyatul Masjid mesti dilakukan secara berasingan.

Rujukan: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Membatalkan Solat Sunat Apabila Sudah Iqamah.

Rujuk situasi ini apabila sampai di masjid

Keputusan utama bergantung pada apa yang sedang berlaku ketika anda masuk, bukan pada keinginan untuk mengekalkan satu rutin yang sama setiap kali.

Rujukan: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Solat Sunat Tahiyat al-Masjid Ketika Khutbah Jumaat; Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Membatalkan Solat Sunat Apabila Sudah Iqamah; Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Mendirikan Solat Tahiyatul Masjid Sesudah Duduk Sebentar.

Status ruang masjid dan surau boleh bergantung pada pentadbiran negeri

Istilah masjid, surau dan surau kebenaran Jumaat tidak semestinya membawa kedudukan pentadbiran yang sama di setiap negeri. Sebagai contoh, jawapan rasmi Mufti Selangor menyatakan Tahiyatul Masjid dikhususkan pada tempat yang dikategorikan sebagai masjid menurut takrif negeri tersebut, termasuk perincian bahawa surau kebenaran Jumaat tidak semestinya dianggap masjid.

Jangan memanjangkan pertikaian di ruang ibadah jika amalan setempat berbeza daripada sangkaan anda. Semak papan pengurusan atau tanya pejabat agama negeri tentang status tempat itu. Perbezaan takrif pentadbiran ini tidak mengubah keutamaan untuk menyertai solat fardu apabila iqamah telah bermula.

Rujukan: Jabatan Mufti Negeri Selangor — Status Surau Kebenaran Jumaat bagi Tahiyatul Masjid.